Zakończyliśmy konsultacje publiczne założeń oferty przewozowej w ramach Horyzontalnego Rozkładu Jazdy na rozkład jazdy 2034/2035. Za pomocą formularza internetowego zgłoszono łącznie 1347 ankiet, w których znalazło się łącznie 1811 uwag. Dziękujemy za Państwa zaangażowanie i udział w tworzeniu HRJ. Zebrane postulaty zostały przeanalizowane, a wnioski z konsultacji zostały przedstawione w raporcie.

Celem konsultacji publicznych było zgromadzenie możliwie szerokiej gamy opinii pasażerów, przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego, organizacji społecznych, eksperckich i branżowych czy środowiska naukowo-technicznego w zakresie ogólnych założeń oferty przewozowej. Konsultacjom publicznym poddano schemat linii komunikacyjnych wraz z ich częstotliwościami oraz założenia dotyczące postojów handlowych dla rozkładu jazdy 2034/2035 (tzw. Horyzont 2035) w wersji roboczej na dzień 16 lipca 2024 roku.

Horyzont 2035 jest najbardziej reprezentatywny w kontekście celów projektu ze względu na ustabilizowane założenia dotyczące przyszłego kształtu polskiej sieci kolejowej. Wówczas nastąpić na oddanie do użytku całego systemu linii kolei dużych prędkości „Y”, na który składa się wspólny korytarz z Warszawy do Sieradza przez nowe lotnisko wybudowane w ramach inwestycji Port Polska i Łódź oraz wydłużenia z Sieradza na zachód – do Poznania przez Kalisz i do Wrocławia.

Przedmiotem konsultacji publicznych był materiał opublikowany w formie jednolitej prezentacji założeń oferty przewozowej wraz ze schematem połączeń. Jako że w każdej ankiecie można było zawrzeć wiele uwag, dokonano wyodrębnienia poszczególnych pozycji w celu uporządkowania zgromadzonych uwag. W efekcie zgromadzono łącznie 1811 uwag.

1099 uwag dotyczyło przebiegu prezentowanych w HRJ linii komunikacyjnych. Konkretne propozycje nowych połączeń to dalsze 191 uwag. Postulaty ogólne to dalsze 440 uwag (w tym 122 dotyczące potrzeb obsługi transportowej bez wskazywania konkretnych rozwiązań). Wreszcie 81 postulatów dotyczyło punktów obsługi podróżnych.

Podsumowanie wykonanych prac analitycznych, których efektem było opracowanie nowej wersji HRJ, wykazało, że około 60% postulatów zawartych w zgłoszonych uwagach zostało zrealizowanych w całości lub częściowo.

Efektem wszystkich czterech ścieżek konsultacji jest modyfikacja układu linii komunikacyjnych, w tym w szczególności wyodrębnienie kategorii połączeń pośpiesznych uzupełniających, optymalizacja obsługi linii dużych prędkości „Y” (więcej postojów pociągów ekspresowych, więcej linii wykorzystujących infrastrukturę KDP, ale obsługujących również średnie miasta), wprowadzenie połączeń niesystemowych do oferty przewozowej, lepsza koordynacja z segmentem regionalnym.

Raport z konsultacji publicznych Horyzontalnego Rozkładu Jazdy

Załącznik nr 1 – Indywidualne schematy stanowiące ilustrację postulatów w kategorii KLK

Konsultacje publiczne stanowią część szerszego procesu konsultacyjnego HRJ. Informacje o pozostałych ścieżkach konsultacyjnych można znaleźć tutaj.

Jedną ze ścieżek konsultacyjnych w ramach projektu Horyzontalnego Rozkładu Jazdy były konsultacje z wybranymi 18 organizatorami publicznego transportu zbiorowego – wszystkimi 16 samorządami wojewódzkimi oraz Zarządem Transportu Miejskiego w Warszawie i Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią. Są to najwięksi, obok ministra właściwego ds. transportu, organizatorzy przewozów kolejowych o charakterze użyteczności publicznej. Konsultacje z tą częścią interesariuszy projektu objęły:

• identyfikację ich potrzeb i oczekiwań w zakresie oferty przewozowej w ramach systemu międzywojewódzkich i międzynarodowych połączeń kolejowych (z uwzględnieniem zarówno relacji systemowych, jak i pociągów sezonowych),
• uzgodnienie założeń ofert przewozowych kluczowych organizatorów w celu wypracowania rozwiązań umożliwiających koordynację ich rozkładów jazdy (z uwzględnieniem ekspresów regionalnych, w tym na planowanych liniach kolei dużych prędkości),
• omówienie koncepcji kolejowych i autobusowych linii dowozowych, zapewniających dostęp do dalekobieżnych połączeń kolejowych z każdego powiatu z maksymalnie jedną przesiadką,
• analizę możliwości integracji taryfowo-rozkładowej połączeń regionalnych i dalekobieżnych na wybranych odcinkach,
• identyfikację potrzeb inwestycyjnych na polskiej sieci kolejowej, wynikających z założeń planowanych ofert przewozowych.

Ideą przyświecającą tej ścieżce procesu konsultacyjnego było wypracowanie spójnej oferty przewozowej w skali kraju, integrującej dalekobieżne, regionalne i aglomeracyjne połączenia kolejowe, a tym samym rozpoczęcie planowania rozkładów jazdy i rozwoju kolejowych przewozów pasażerskich w Polsce w perspektywie długoterminowej.

Zaproszenia do udziału w konsultacjach zostały przekazane do wskazanych interesariuszy w dniu 16 lipca 2024 roku. W roku 2025 w dniach od 15 kwietnia do 2 października odbyło się łącznie 16 spotkań warsztatowych we wszystkich miastach wojewódzkich, przy czym w Warszawie i Katowicach warsztaty miały charakter łączony – oprócz reprezentacji samorządów województw mazowieckiego i śląskiego obecni byli również przedstawiciele odpowiednio Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie i Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. W marcu 2026 r. odbyła się druga tura spotkań z samorządami województw w zakresie połączeń przekraczających ich granicę. Taka konieczność wynikła z tego, że założenia rozwojowe oferty pomiędzy województwami w niektórych przypadkach były niespójne. Zrealizowano łącznie 31 spotkań, w których uczestniczyły sąsiadujące ze sobą województwa. Ich efektem było doprowadzenie do konsensusu w sprawie oferty połączeń wojewódzkich przekraczających granice województw.

W warsztatach z regionalnymi i aglomeracyjnymi organizatorami przewozów kolejowych wzięło udział łącznie 157 ekspertów, reprezentujących zarówno wyżej wymienione instytucje samorządowe, jak również Ministerstwo Infrastruktury, Centralny Port Komunikacyjny, PKP Polskie Linie Kolejowe i Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Interesariusze samorządowi przekazali łącznie 727 uwag, wniosków i postulatów, w tym 303 w zakresie regionalnych ofert przewozowych, 219 dotyczących połączeń dalekobieżnych oraz 205 w odniesieniu do infrastruktury kolejowej.

Na podstawie zebranego materiału oraz warsztatów Zespół HRJ opracował w jednolitej formie założenia dla oferty przewozowej w ruchu regionalnym na okres 2030-2040. Są one przedstawione w postaci tabelarycznej w Raporcie oraz na schematach połączeń (osobne dla każdego województwa oraz schemat ogólnopolski) dostępnych na podstronie Ruch regionalny. Jest to pierwsze w Polsce opracowanie ujmujące założenia rozwoju oferty regionalnej i aglomeracyjnej w spójny sposób dla całego kraju. Będzie one podstawą dalszych prac w ramach Projektu HRJ, w szczególności w zakresie koordynacji rozkładów jazdy w ruchu dalekobieżnym, regionalnym i aglomeracyjnym na szczegółowych wykresach ruchu opracowywanych w Kolejowym Modelu Mikrosymulacyjnym. Efektem tej koordynacji ma być jednolita, spójna siatka połączeń kolejowych w Polsce w ruchu regionalnym i dalekobieżnym.

Informacje pozyskane w trakcie procesu konsultacyjnego z organizatorami transportu wykorzystano do przygotowania projektu „Planu zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego w międzywojewódzkich i międzynarodowych przewozach pasażerskich oraz wojewódzkich przewozach pasażerskich w transporcie kolejowym” na lata 2031-2034 (dalej: Nowy Plan Transportowy). Dotyczyło to w szczególności połączeń przekraczających granice województw, integracji taryfowo-rozkładowej oraz organizacji połączeń dowozowych do krajowego systemu połączeń dalekobieżnych. W ramach współpracy CPK z Ministerstwem Infrastruktury oraz Centrum Unijnych Projektów Transportowych Zespół ds. HRJ przygotował stosowny fragment projektu Nowego Planu Transportowego, który został poddany prekonsultacjom z organizatorami wojewódzkimi. Nowy Plan Transportowy poddawany był konsultacjom w maju 2025 roku.

Raport z konsultacji HRJ z regionalnymi i aglomeracyjnymi organizatorami publicznego transportu zbiorowego

Konsultacje z regionalnymi i aglomeracyjnymi organizatorami publicznego transportu zbiorowego stanowią część szerszego procesu konsultacyjnego HRJ. Informacje o pozostałych ścieżkach konsultacyjnych można znaleźć tutaj.

Jedną ze ścieżek procesu konsultacyjnego w ramach projektu pn. Horyzontalny Rozkład Jazdy były konsultacje z potencjalnymi operatorami umów PSC (ang. Public Service Contract) oraz innymi przewoźnikami kolejowymi, zainteresowanymi uruchomieniem przewozów komercyjnych. W konsultacjach uczestniczyły zarówno podmioty, które już dziś funkcjonują w Polsce, jak również zainteresowane wejściem na polski rynek. Konsultacje obejmowały w szczególności takie zagadnienia, jak:

• nowe zasady organizacji przewozów o charakterze użyteczności publicznej (tzw. PSO – Public Service Obligation) w segmentach międzywojewódzkim i międzynarodowym, planowane do wdrożenia od grudnia 2030 roku w związku z wygaśnięciem umowy ramowej z PKP Intercity oraz zmianami w Rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007, wprowadzonymi w ramach tzw. IV pakietu kolejowego,
• uwarunkowania i perspektywy rozwoju przewozów komercyjnych,
• kwestie związane z zarządzaniem zdolnością przepustową i rozkładem jazdy pociągów, w tym koncepcja nowego mechanizmu tzw. tras predefiniowanych, formułowanych w oparciu o prognozy ruchu w celu zapewnienia przepustowości dla przewozów komercyjnych, w szczególności na relacjach międzyaglomeracyjnych i międzynarodowych.

Wiedza zgromadzona w trakcie konsultacji ma posłużyć wypracowaniu rekomendacji w zakresie otwarcia rynku kolejowych przewozów pasażerskich w Polsce. Ich efektem ma być również wypracowanie rozwiązań dla strony publicznej, które umożliwią ukształtowanie warunków rynkowych sprzyjających rozwojowi konkurencji i wzrostowi przewozów, a także zapewniających ochronę interesów pasażerów oraz stabilność funkcjonowania rynku. Ponadto Ministerstwo Infrastruktury za pośrednictwem CUPT i we współpracy z Portem Polska przeprowadzi wstępne konsultacje rynkowe zgodne z ustawą Prawo zamówień publicznych, które będą dotyczyły konkurencyjnego wyboru operatorów do realizacji międzywojewódzkich i międzynarodowych przewozów pasażerskich w okresie 2030-2034.

Otwarcie rynku nie powinno być celem samym w sobie, lecz narzędziem służącym poprawie oferty dla pasażerów i funkcjonowania systemu kolejowego. Samo ogłaszanie przetargów na realizację przewozów czy wydawanie decyzji o przyznaniu otwartego dostępu nie zapewni z dnia na dzień wejścia na rynek nowych graczy. Decydujące znaczenie ma ukształtowanie warunków dla rynku oraz ich stabilność i przewidywalność, za co odpowiada państwo w zakresie przewozów dotowanych jak i komercyjnych.

Zainteresowane podmioty mogły wziąć udział w konsultacjach po wcześniejszej rejestracji, która była dostępna na stronie internetowej projektu do dnia 31 sierpnia 2024 roku. Wcześniej aktywnie zachęcano różne podmioty (zarówno z Polski, jak również innych państw europejskich) do zaangażowania w ten proces – wysłano 53 indywidualne zaproszenia, a także zaprezentowano projekt podczas World Passenger Festival w Wiedniu, jednym z najważniejszych wydarzeń kongresowo-targowych w sektorze transportu publicznego. Łącznie do udziału w konsultacjach zgłosiły się 23 podmioty, co należy uznać za dobry wynik, ponieważ była to zdecydowana większość przewoźników z Polski oraz Europy Środkowo-Wschodniej.

Do pierwszych spotkań z potencjalnymi operatorami w ramach umów PSC i innymi przewoźnikami kolejowymi, zainteresowanymi realizacją przewozów komercyjnych, doszło na początku października 2024 roku. Były to spotkania wprowadzające, na których zaprezentowano projekt pn. Horyzontalny Rozkład Jazdy oraz zainicjowano dyskusję merytoryczną. Po tym spotkaniu wysłano do uczestników ankiety, dotyczące kluczowych obszarów problemowych w ramach projektu. Wpłynęło łącznie 16 odpowiedzi – 15 od przewoźników kolejowych oraz jedna od organizacji branżowej. W zakresie kraju pochodzenia było to 7 przewoźników polskich oraz 8 zagranicznych. 6 z nich stanowiły podmioty realizujące działalność wyłącznie w zakresie połączeń dalekobieżnych, 4 wyłącznie w regionalnych, natomiast 5 prowadziło działalność w obydwu segmentach rynku. Biorąc pod uwagę działalność w kraju pochodzenia, byli to zarówno przewoźnicy zasiedziali (8 podmiotów), jak i nowi uczestnicy rynku (7 podmiotów). Z kolei w roku 2025 w styczniu i lutym odbyły się spotkania bilateralne z 15 podmiotami.

Łącznie spotkania bilateralne online i stacjonarne trwały ponad 32 godziny i uczestniczyło w nich prawie 50 gości. Podczas nich możliwe było zarówno doprecyzowanie kwestii poruszonych w ankiecie, jak i zgłoszenie kolejnych tematów.

Wnioski zebrane od 16 podmiotów istotnie wspierają aktualizację założeń projektu pn. Horyzontalny Rozkład Jazdy, nie wyczerpując jednak wszystkich tematów. Kontynuowania dialogu z rynkiem wymaga zwłaszcza organizacja przewozów po uruchomieniu linii KDP „Y” Warszawa – Lotnisko Centralne – Łódź – Wrocław / Poznań, na której można zakładać przewagę przewozów komercyjnego nad połączeniami PSO.

Ze szczegółowymi informacjami dotyczącymi przebiegu konsultacji z potencjalnymi operatorami umów PSC i innymi przewoźnikami kolejowymi można zapoznać się w raporcie. W opracowaniu przedstawiono m.in. stanowiska poszczególnych interesariuszy, które zostały sformułowane w ankiecie oraz w trakcie spotkań bilateralnych. Warto w tym kontekście podkreślić, iż raport ma charakter bezstronny – Zespół ds. HRJ nie umieścił w nim jakichkolwiek komentarzy i ocen, opracowując jedynie podsumowania. Dostępne publicznie prezentacja i Raport nie zawierają informacji, które w ocenie Zespołu ds. HRJ stanowiły treści poufne i/lub pozwalające na jednoznaczną identyfikację danego interesariusza.

Z syntetycznym podsumowaniem tej ścieżki procesu konsultacyjnego można zapoznać się w prezentacji.

• Prezentacja – Synteza Raportu z konsultacji HRJ z potencjalnymi przewoźnikami i operatorami
• Raport z konsultacji HRJ z potencjalnymi przewoźnikami i operatorami (pełna treść)
• Załącznik nr 3 – Prezentacja w języku polskim „Spotkanie konsultacyjne I”
• Załącznik nr 4 – Prezentacja w języku angielskim „Market consultations with RUs”
• Załącznik nr 5 – Ankieta
• Załącznik nr 6 – Questionnaire

Konsultacje z potencjalnymi przewoźnikami i operatorami stanowią część szerszego procesu konsultacyjnego HRJ. Informacje o pozostałych ścieżkach konsultacyjnych można znaleźć tutaj.

Jednym z elementów procesu konsultacji projektu Horyzontalny Rozkład Jazdy były konsultacje międzynarodowe. Dotyczyły one przede wszystkim układu linii komunikacyjnych między Polską a krajami ościennymi, kwestii organizacji tych przewozów, a także uwarunkowań związanych z rozwojem infrastruktury kolejowej na korytarzach międzynarodowych. W odróżnieniu od pozostałych ścieżek procesu konsultacyjnego współpraca ta miała i ma charakter ciągły, nieustrukturyzowany, uzależniony od działań w ramach różnych platform i inicjatyw, w których uczestniczy strona polska.

Głównym celem konsultacji jest opracowanie i ustabilizowanie siatki połączeń międzynarodowych w HRJ, uspójnienie założeń po stronie polskiej oraz po stronie partnerów zagranicznych. Wszystkie działania mają przede wszystkim uwzględnić i odpowiednio zabezpieczyć interes Polski w zakresie harmonijnego rozwoju istniejących i nowych połączeń z resztą Europy. Szczególne znaczenie ma tutaj kwestia infrastruktury – w 2035 roku oddana zostanie do użytku nowa linia kolei dużych prędkości „Y” do Poznania i Wrocławia, która otworzy nowe możliwości zarówno w ruchu krajowym, jak i międzynarodowym.

Obecna siatka połączeń międzynarodowych, choć systematycznie się rozwija, nie jest uznawana za wystarczającą. Dostrzegany jest bardzo duży, niewykorzystany potencjał wybranych relacji międzynarodowych, który należałoby zaadresować w planowanej siatce połączeń w roku 2035. Zauważalne jest również zainteresowanie przewoźników komercyjnych realizacją przewozów na tych relacjach i korytarzach, co musi znaleźć odzwierciedlenie w planach związanych z wykorzystaniem przepustowości infrastruktury kolejowej – po obu stronach granicy.

Horyzont 2035 i projekt Horyzontalnego Rozkładu Jazdy był przedmiotem konsultacji w ramach różnych platform współpracy z partnerami zagranicznymi. Do interesariuszy należeli zarówno zarządcy infrastruktury (np. czeska Správa železnic), jak i ministerstwa (niemieckie Bundesministerium für Verkehr oraz czeskie Ministerstvo dopravy). Rozmowy odbywały się w różnych formatach, zarówno w ramach spotkań bilateralnych, jak i cyklicznych warsztatów w ramach inicjatyw międzynarodowych. Współpraca odbywała się przy udziale polskich partnerów w postaci Ministerstwa Infrastruktury oraz PKP Polskich Linii Kolejowych.

Wśród kluczowych formatów konsultacji międzynarodowych należy wymienić:

Inicjatywa EuroLink

EuroLink to strategiczna inicjatywa stowarzyszenia RailNetEurope (RNE), zrzeszającego europejskich zarządców infrastruktury kolejowej. Stanowi ona platformę współpracy ponad 20 zarządców infrastruktury, powołaną w celu wspólnego projektowania długoterminowych, transgranicznych koncepcji ofert przewozowych w ruchu międzynarodowym oraz alokacji przepustowości w skali całej Europy. EuroLink działa w duchu nowego unijnego rozporządzenia w sprawie zarządzania przepustowością (CAP) oraz inicjatywy TTR (Timetable and Capacity Redesign), kładąc nacisk na podejście rynkowe i maksymalizację korzyści dla pasażerów oraz przewoźników. Głównym celem inicjatywy jest rozwój połączeń międzynarodowych w Europie, w szczególności poprzez harmonizację planów poszczególnych zarządców infrastruktury. Projekt HRJ jest uwzględniany w projekcie EuroLink dzięki zaangażowaniu CPK oraz PKP Polskich Linii Kolejowych.

Spotkania bilateralne na szczeblu ministerstw

Założenia oferty przewozowej w ruchu międzynarodowym dla roku 2035, opracowane w ramach projektu Horyzontalny Rozkład Jazdy, były jednym z elementów uzgodnień i rozmów podczas różnych spotkań bilateralnych z partnerami zagranicznymi na szczeblu ministerstw, w których uczestniczyli przedstawiciele Projektu HRJ. Spotkania obejmowały styki polsko-czeski (rozmowy w zakresie organizacji przewozów) i polsko-niemiecki (rozmowy przede wszystkim w zakresie koordynacji projektów HRJ i DeutschlandTakt).

Planowanie przepustowości przez DB infraGO w ramach Mittelfristiges Konzept für eine optimierte Kapazitätsnutzung (mKoK)

W ramach Projektu HRJ składano uwagi do niemieckiego Mittelfristiges Konzept für eine optimierte Kapazitätsnutzung (mKoK). Jest to strategiczne narzędzie zarządcy infrastruktury kolejowej DB InfraGO, którego celem jest planowanie wykorzystania przepustowości linii kolejowych w perspektywie 3-5 lat. Jest to narzędzie średniookresowe, jeszcze przed wprowadzeniem założeń projektu DeutschlandTakt. PKP Polskie Linie Kolejowe złożyły swoje oficjalne uwagi do projektu mKoK na rok 2028, z perspektywą na lata 2030 i późniejsze. Zostały one wypracowane wspólnie, w myśl kierunkowego dążenia do osiągnięcia założeń z projektu HRJ.

Raport z konsultacji międzynarodowych Horyzontalnego Rozkładu Jazdy